De IB-aangifte en over box 3

De aangifte over belastingjaar 2025 staat weer voor de deur. Maar hoe zit het nu alweer met dat gedoe over box 3? En wat is het verschil met 2024?

Hoe moet ik voor belastingjaar 2025 corrigeren naar werkelijk rendement?

In 2025 gebruikt Nederland nog steeds het zogenaamde overbruggingsstelsel box 3. Dat betekent dat je belasting betaalt over een fictief rendement per soort vermogen en niet over de echte winst (het echte rendement).

Vanaf belastingjaar 2025 kun jehet werkelijk rendement invullen in de IB-aangifte. Bij de aangifte vul je jouw vermogen in box 3 in. Is dit hoger dan het heffingsvrij vermogen, dan moet je automatisch ook je werkelijk rendement doorgeven. Als je daarvoor kiest, dan wordt de belasting op twee manieren berekend: met het fictief rendement en met het werkelijk rendement.

Je betaalt belasting over het bedrag dat het meest voordelig voor je is. Vind je het fijn om van tevoren al meer zicht te hebben, dan kunnen de rekenvoorbeelden voor 2025 van de Belastingdienst helpen. Of bel mij …

Het fictief rendement is voor 2025 bepaald op:

CategorieVoorbeeldenFictief rendement)
Spaargeldbetaal- en spaarrekeningenlaag (1,37%)
Overige bezittingenbeleggingen, crypto, tweede huishoog (5,88%)
Schuldenlening voor tweede huisnegatief (2,7%)

Het heffingsvrije vermogen voor 2025 is voor alleenstaanden € 57.684 en voor fiscale partners € 115.386.

NOVI TIP
Voor de IB-aangifte 2025 kun je het werkelijk rendement in het aangifteformulier invullen. Je betaalt altijd belasting over het laagste bedrag: fictief of werkelijk rendement. Voor belastingjaar 2024 (of eerder) moet je werken met het OWR-formulier.

Wat is werkelijk rendement en wat heb je nodig om dat te berekenen?

  • Spaargeld: ontvangen rente. Deze vind je op het financieel jaaroverzicht.
  • Beleggingen: dividend, rente op obligaties, koerswinst (verkoop én ongerealiseerd telt mee), herbelegd dividend, ETF-waardestijging. Deze informatie vind je grotendeels ook op je financieel jaaroverzicht, maar zelf dien je aan- en verkopen nog in kaart te brengen.
  • Crypto: waardestijging, zogenaamde staking rewards en rente earn-programma’s. Deze informatie vind je grotendeels ook op je financieel jaaroverzicht, maar zelf dien je aan- en verkopen nog in kaart te brengen.
  • Uitgeleend geld: ontvangen rente.
  • Vastgoed: huurinkomsten minus rente lening en plus/minus waardestijging woning. Hiervoor heb je de WOZ-waarde op 1/1 en op 31/12 nodig.

Wat mag je aftrekken? Dit is ook best belangrijk, want veel mensen vergeten dit … Aftrekbaar zijn: de betaalde rente op je lening in box 3 en een investering in je tweede woning die je hebt doorgegeven aan de gemeente. De rente vind je op het financieel jaaroverzicht en de investering kun je onderbouwen met facturen en het bewijs van doorgeven aan de gemeente. Niet aftrekbaar zijn: transactiekosten, beheerkosten broker, advieskosten, onderhoudskosten vastgoed, eigen tijd, reiskosten en verbeteringen aan een woning (dat zijn investeringen).

Welk systeem geldt/gold voor 2024?

Alles draait om je vermogen op 1 januari 2024 om 00:00 uur en niet om een gemiddelde over het jaar. Je vult niet zelf het rendement in maar alleen de waarde van je vermogen per categorie. Er zijn drie categorieën:

CategorieVoorbeeldenFictief rendement)
Spaargeldbetaal- en spaarrekeningenlaag (1,44%)
Overige bezittingenbeleggingen, crypto, tweede huishoog (6,04%)
Schuldenlening voor tweede huisnegatief (2,61%)

De IB-aangifte invullen voor 2024

1. Bankrekeningen (spaargeld). Dit is het belangrijkste onderdeel. Je vult per rekening in het IBAN-nummer en het saldo op 1-1-2024 in. Denk aan betaalrekeningen, spaarrekeningen, deposito’s, enz. Oók bij buitenlandse banken. Je kunt daarvoor de jaaroverzichten van de bank gebruiken, maar het meeste zal wel al door de Belastingdienst zijn ingevuld. Check dit goed.

2. Beleggingen (overige bezittingen). Hier gaat het vaak fout, mensen zetten beleggingen of overige bezittingen vaak bij het spaargeld. Je moet hier invullen:

  • aandelen
  • ETF’s (exchange-traded funds – beleggingsfondsen die een bepaalde index zoals de AEX volgen)
  • obligaties
  • beleggingsrekeningen
  • crypto (Bitcoin, Ethereum, enz.)
  • tweede woning/ vakantiehuis
  • uitgeleend geld

De waarde die je invult is de marktwaarde op 1 januari 2024.

3. Schulden. Hier vul je alleen schulden in, die niet in box 1 vallen. Schulden die wel in box 3 thuishoren zijn bijvoorbeeld lening voor je auto, lening voor tweede huis, roodstaan op de bank, familielening, erfbelasting of toeslagen die je moet terugbetalen, studieschuld bij DUO en bijvoorbeeld de creditcard die je aan het eind van de maand betaalt. Niet in box 3 hoort de hypotheek eigen woning. Let op want er geldt een schuldendrempel (2024: € 3.700 en € 7.400 voor fiscale partners).

4. Heffingsvrij vermogen 2024. Er geldt een vrijstelling; pas daarboven betaal je belasting. Die vrijstelling, dat heffingsvrije vermogen is voor alleenstaanden € 57.000 en voor fiscale partners € 114.000 (2024).

Hoe berekent de Belastingdienst de box 3-belasting over 2024?

Na het doen van de aangifte berekent de Belastingdienst automatisch het fictieve rendement en trekt daar de schulden vanaf. Over het resultaat betaal je 36% belasting.

NOVI TIP
Sinds het Kerstarrest (uitspraak Hoge Raad) geldt de zogenaamde tegenbewijsregeling en mag je zeggen: “Mijn echte rendement was lager dan het fictieve”.

Door de tegenbewijsregeling kun je later (of meteen als het formulier er is) kiezen voor belasting op werkelijk rendement. Dit is vooral gunstig bij slechte beursjaren, leegstaande verhuurwoningen, lage spaarrente en verlies op crypto.

Hoe moet ik voor belastingjaar 2024 corrigeren naar werkelijk rendement?

Voor belastingjaar 2024 geldt dat je eerst een gewone aangifte box 3 (fictief rendement) moet doen en daarna vraag je vermindering op basis van werkelijk rendement (tegenbewijsregeling). Je corrigeert dus niet direct in de aangifte zelf, maar erna.

Stap 1 — Dien eerst je aangifte normaal in. Gewoon invullen zoals de Belastingdienst vraagt saldo’s per 1-1-2024, beleggingen, crypto en schulden. Je krijgt daarna een voorlopige aanslag of definitieve aanslag. Pas daarna kun je corrigeren.

Stap 2 — Wacht op het formulier ‘Opgaaf werkelijk rendement’. Voor 2024 heeft de Belastingdienst een speciaal formulier beschikbaar, dat noemt men Opgaaf werkelijk rendement box 3. Dat ontvang je via Mijn Belastingdienst > Inkomstenbelasting > Bezwaar/ wijzigen (dit is géén normaal bezwaar, maar een aparte regeling).

Stap 3 — Bereken je echte rendement. Je moet nu doen wat vroeger niet hoefde: echt rendement bepalen. Je berekent over 2024 de feitelijke winst (rendement) = eindvermogen − beginvermogen − stortingen + opnames + kosten.

Stap 4 — Vergelijk met fictief rendement. De Belastingdienst berekent het fictief rendement en jouw werkelijk rendement. Is het werkelijk rendement lager, dan hoef je minder te betalen. Is het werkelijk rendement hoger, dan betaal je belasting over het fictief rendement. Je betaalt dus belasting over de laagste van de twee.

Stap 5 — Indienen. Je vult op het OWR- formulier in: beginwaarde 1-1-2024, eindwaarde 31-12-2024, inkomsten en de kosten. Het formulier én de bewijsstukken (meestal jaaroverzichten) upload je en daarna krijg je eventueel een verminderingsbeschikking en geld terug (met rente).

Wanneer is het zinvol om dit te doen?

Dit is natuurlijk zinvol om te doen als je weet dat het werkelijk rendement lager is geweest dan het fictief rendement. Je kunt mij vragen om dit voor jou te beoordelen, maar je kunt dit ook zelf doen aan de hand van de rekenvoorbeelden van 2024. Het betreft de volgende rekenvoorbeelden:

Belastingplichtigen zonder fiscale partner:

  • met alleen spaargeld;
  • met spaargeld én beleggingen.

Belastingplichtigen met fiscaal partner:

  • met alleen spaargeld;
  • met spaargeld én aandelen;
  • met spaargeld, beleggingen én een schuld;
  • met spaargeld, beleggingen én een verhuurde woning;
  • met spaargeld, beleggingen, een (vakantie) woning voor eigen gebruik in box 3 én een schuld in box 3.

NOVI TIP
In de IB-aangifte 2024 wordt uitgegaan van een fictief rendement, maar je kunt met speciale formulieren hier bezwaar tegen aantekenen, zodat er wordt uitgegaan van het werkelijke rendement. In de aangifte 2025 kun je meteen het werkelijk rendement invullen.

Afbeelding van Steve Buissinne via Pixabay

NOVI Asten
Privacyoverzicht

Deze site maakt gebruik van cookies, zodat wij je de best mogelijke gebruikerservaring kunnen bieden. Cookie-informatie wordt opgeslagen in je browser en voert functies uit zoals het herkennen wanneer je terugkeert naar onze site en helpt ons team om te begrijpen welke delen van de site je het meest interessant en nuttig vindt.