Steeds meer betalingen verlopen digitaal. Toch blijft contant geld ook voor zelfstandig ondernemers belangrijk. Zowel privé als zakelijk. Sinds 2026 gelden echter nieuwe beperkingen en er komen bovendien nieuwe regels over het accepteren van contant geld.
Waarom contant geld in huis hebben?
Veel mensen hebben nauwelijks nog contant geld. Toch is het verstandig om altijd een kleine kas of noodvoorraad aan te houden.
Kleine uitgaven. Denk aan:
- een parkeerautomaat;
- een fooi;
- een kleine aankoop op de markt of kringloopwinkel;
- een spontane zakelijke uitgave.
Niet altijd kun je pinnen of een zakelijke betaalpas gebruiken.
Pinstoring. Storingen bij banken of betaalterminals komen nog steeds voor. Tijdens een landelijke storing kan contant geld het verschil maken tussen wel of geen omzet.
Noodsituaties. Ook bij stroomuitval of internetproblemen werkt een pinapparaat vaak niet meer. Contant geld blijft dan meestal bruikbaar.
Financiële reserve. Sommige mensen houden graag een kleine noodbuffer thuis aan. Bijvoorbeeld voor enkele dagen boodschappen of onverwachte uitgaven.
Hoeveel contant geld is verstandig?
Daar bestaat geen wettelijke norm voor. Een praktische richtlijn is:
- € 200 tot € 500 voor kleine uitgaven;
- € 500 tot € 1.500 als noodvoorraad;
- alleen als daar een goede reden voor is, hogere bedragen.
Het Nibud adviseert € 70 voor noodsituaties … Grote hoeveelheden contant geld brengen namelijk risico’s met zich mee, zoals diefstal, brand en verlies. Bovendien moet je kunnen uitleggen waar het geld vandaan komt.
De fiscale kant: kun je belasting besparen?
Ja, maar het voordeel is kleiner dan veel mensen denken. Contant geld behoort namelijk tot je box 3-vermogen. Anders dan geld op een bankrekening geldt hier officieel een aparte vrijstelling voor. In 2026 bedraagt deze vrijstelling € 672 per persoon (is € 1.344 voor fiscale partners). Heb je minder contant geld in huis dan deze vrijstelling, dan telt dit bedrag niet mee als belast vermogen.
Hoeveel belasting bespaar je? Stel dat je € 1.000 contant thuis bewaart. Omdat de eerste € 672 is vrijgesteld, telt slechts € 328 mee als vermogen. Door de relatief lage box 3-heffing over banktegoeden scheelt dat uiteindelijk slechts enkele euro’s belasting per jaar (ca. € 5 per € 1.000 contant geld).
Allereerst geldt er namelijk een vrijstelling van € 59.357 (of € 118.714 met een fiscaal partner). Boven deze vrijstelling gaat de Belastingdienst vooralsnog uit van een forfaitair rendement van 1,28% óf van het werkelijk rendement. Daarover moet je 36% belasting betalen. Het exacte voordeel hangt af van je totale box 3-vermogen, je persoonlijke situatie en de geldende belastingregels.
NOVI TIP
Contant geld is voor € 672 (€ 1.344 voor fiscale partners) vrijgesteld van box 3-belasting. Over grote bedragen zou je slechts € 5 per € 1.000 contant geld besparen en dat is niet echt reden om grote hoeveelheden contant geld thuis te bewaren.
Hoeveel contant geld mag je thuis hebben?
Het verrassende antwoord is dat er géén wettelijke maximum hoeveelheid bestaat. Je mag dus duizenden of zelfs tienduizenden euro’s contant in huis hebben. Wel geldt is dat:
- je de herkomst moet kunnen verklaren als daarnaar gevraagd wordt;
- je het boven de vrijstelling moet opgeven in box 3; en
- dat bij ongebruikelijk grote bedragen de Belastingdienst of politie vragen kunnen stellen over de herkomst.
Contant geld uitgeven wordt steeds lastiger
Sinds 1 januari 2026 mogen handelaren in goederen geen contante betalingen van € 3.000 of meer aannemen of doen. Ook het opsplitsen van één aankoop in meerdere kleinere contante betalingen is verboden. Het verbod is bedoeld om witwassen tegen te gaan. Wil je bijvoorbeeld een auto, dure laptop of kostbare machine kopen, dan zal dat meestal via de bank moeten.
Alles contant uitgeven tijdens vakantie?
Soms wordt gedacht om veel geld gewoon mee op vakantie te nemen. Dat kan, maar let op:
- grote hoeveelheden contant geld trekken aandacht;
- bij grenscontroles kunnen vragen worden gesteld;
- binnen en buiten de EU gelden meldingsplichten bij hoge bedragen;
- verlies of diefstal is meestal niet of slechts beperkt verzekerd.
Ook hiervoor geldt dus: overweeg om alleen mee te nemen wat je daadwerkelijk nodig denkt te hebben.
Contant geld in de onderneming
Mogen winkels contant geld weigeren? Steeds meer winkels accepteren uitsluitend pinbetalingen. Op dit moment mogen ondernemers contant geld nog weigeren, mits zij dat vooraf duidelijk aangeven en een alternatief aanbieden. Er wordt echter gewerkt aan nieuwe regelgeving die contant betalen beter moet beschermen. De bedoeling is dat winkels die aan consumenten verkopen in beginsel contant geld moeten accepteren, met uitzonderingen voor bijvoorbeeld veiligheid of onbemande verkooppunten. De exacte uitzonderingen worden nog verder uitgewerkt.
Contant geld van de zaak. Heb je contant geld in de onderneming? Dan zul je wel weten dat dit onderdeel van de kasadministratie is. Dat betekent dat je álle ontvangsten en uitgaven registreert, regelmatig de kas telt en kasverschillen direct verklaart. De Belastingdienst verwacht een sluitende kasadministratie. Een negatieve kas (“er is meer uitgegeven dan ontvangen”) is vrijwel altijd een aanwijzing dat de administratie niet klopt.
Contante betalingen aan jezelf. Haal je geld uit de kas voor privégebruik? Boek dit dan als privéopname (eenmanszaak) of als rekening-courant of dividend (bv), maar nooit als zakelijke kosten.
Contant geld van klanten. Voor ondernemers in de horeca, detailhandel, markthandel en ambulante handel blijft contant betalen heel gebruikelijk. Dan is een goede kasadministratie extra belangrijk. Registreer daarom elke contante verkoop, elke kasuitgave, elke storting bij de bank en elke privéopname. Horecaondernemers en winkeliers weten dat een modern kassasysteem dat alle transacties automatisch vastlegt heel handig kan zijn.
Praktische tips. Werk je regelmatig met contant geld? Dan helpen deze adviezen:
- houd geen grotere bedragen in de kas dan nodig;
- stort overtollig geld regelmatig op de bank;
- bewaar contant geld in een gecertificeerde kluis;
- controleer of je verzekering voldoende dekking biedt;
- zorg voor een sluitende kasadministratie;
- wees alert op valse bankbiljetten;
- controleer regelmatig of jouw betaalbeleid nog aansluit bij de actuele wetgeving.
Conclusie
Contant geld verdwijnt niet, maar de spelregels veranderen wel. Een beperkte hoeveelheid contant geld is handig voor kleine uitgaven, storingen en noodsituaties. Veel contant geld om box 3-belasting te vermijden, levert nauwelijks iets op.
Tegelijkertijd worden de regels rondom contante betalingen steeds strenger. Grote contante betalingen zijn voor veel ondernemers sinds 2026 niet meer toegestaan en ook de regels voor het accepteren van contant geld zijn volop in beweging.
Afbeelding van Alexa via PixabayNOVI TIP
Houd een bescheiden contante reserve aan, zorg voor een sluitende kasadministratie en volg de ontwikkelingen in de wetgeving nauwgezet.